Adana bölgesinin toprak Ağası olan Muzaffer Bey bölgesinde epey nufuz sahibidir. Tüm topraklarını ekip biçen köylüler Muzaffer'e bir yandan kızarlar ama bir yandan da ekmek kapıları olduğu için içten içe minnet duyarlar. Muzaffer Bey’in topraklarını ekip biçmek başlı başına önemli bir ekonomik faaliyettir o yöre için. İktidarda olan Demokrat parti ise peş peşe reformlar yapmakta, memlekete teknoloji ithal etmektedir. Ve bu rüzgardan Muzaffer Bey de uzak duramaz ve onlarca traktör siparişi verir. Traktörler köye gelmeden önce haberi gelir tabi. Ve işçileri ayarlayan çiftçibaşları artık işçilerin pek çoğuna ihtiyaç kalmadığını, işleri büyük ölçüde traktörlerin yapacağını söylerler. İşçiler Muzaffer’den kurtulmuşlardır ama, aynı zamanda işsiz de kalmışlardır. Traktörler şenlikle kasabaya gelir ve Muzaffer Bey traktörleriyle birlikte tarlalarına gelir. İşçiler de bu arada iyice kaygılanmışlardır. Ve o anda olan olur, Muzaffer beyi ve bir dizi traktörü taşlamaya başlarlar. (Bana Avatar filmindeki Navi’lerin insan savaş uçaklarına saldırışını hatırlatıyor şimdi bu sahne)
Yukarda bahsettiğim gelişme, Sanayi İnkılabı’nın Türkiye’ye geç sirayet etmiş kaçınılmaz sonuçlarından biri. Ancak tabi o günler atlatıldı. Türkiye de iyi kötü bir sanayi devleti oldu. Tüm bu gelişmeler sanayinin ve insan gücünün işbirliği neticesinde daha kısa sürede, daha kaliteli ve daha çok miktarda üretime neden oldu. Ve tabi ki eskisine nazaran epeyce çoğalan bu ürünlerin daha fazla tüketilmesi için teşvik edilmeye de ihtiyaç duyuldu.
Bunun yanında makineler sayesinde eskiden saatlerimizi alan işleri şimdi çok daha kısa sürede ve çok daha verimli bir şekilde yapabiliyoruz. Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, elektrikli ısıtıcılar birincil yaşamsal ihtiyaçlarımızın vazgeçilmezi oldular.
Birde tabi ikincil yaşamsal ihtiyaçlarımız olan lükslerimizi de artık makineler aracılığıyla karşılar olduk. TV ve Bilgisayar bu ihtiyaçlarımızı karşılayan en önemli araçlar şu an için. Günümüzde yedinden yetmişe hemen hemen herkes bir şekilde bilgisayar ya da TV ye ihtiyaç duyuyor. Bunlarla mutlu oluyor, üzülüyor, bunlar için para ödüyor ve bunlara zaman ayırıyor. En önemlisi de bunlarsız bir hayat düşünemiyor…
Eminönü tramway durağında eskiden üç biletçinin durup bilet sattığı gişelerin üçüne de jetonmatik adlı jeton satma makinesini görmek bu konu hakkında yeniden düşündürttü beni. Gerçekten de makineler dostumuz muydu yoksa bizlerle her an rekabet eden bizi bir anda işsiz bırakabilecek ya da koltuğumuzda oturup kısmen rahat bir iş yaparken bizi çim biçme makinesinin başına sürebilecek ucuz rakip işçi mi?
Geçenlerde bankaya bir fatura ödemek için gittim ve artık gişeden işlem yapmadıklarını, internet şubesinden ya da dışarıdaki ATM den işlemimi gerçekleştirebileceğimi söylediler. Sonrasında internet şubesinden sıra beklemeden işlemimi yaptım. Bankadaki gişe görevlisinin görevini artık ben ve makinelerin yapar olduğunu fark ettim. Yani banka daha az eleman çalıştıracak bundan sonra.
Belediyelerin temizlik araçları da bir nevi temizlik işçisi görevi görüyor. Elimde herhangi bir veri yok [ki olsaydı da doğru yorumlayabilir miydim bilmiyorum, yazar burada EA Bey’e taş atıyor:)] ama bu araçlar çıktığından beri temizlik personeli sayısında bir düşüş olduğunu düşünüyorum.
Tüm bunlar ışığında şunu sormadan edemiyorum. Biliyorum ki bu kaçınılmaz bir süreç. İnsanlar işsiz kalmasın diye daha pahalıya, daha formel şartlarda (mesai saatleri zorunluluğu gibi) insan çalıştırılamayacağını biliyorum. Bunda ısrar etmenin başını kuma gömmekten başka bir şey olmadığının farkındayım. Ama şu da bir gerçek ki iş hayatına atılan pek çok genç insan var. Hepsi de yaratıcılıkları tavan yapmış, kendi yolunu kendi açabilecek insanlar değiller maalesef. Pek çoğunun amacı kendisine verilen motor işleri yapabilecek işler edinmek. Ve bu motor işler her geçen gün makinelere/teknolojiye devrediliyor. Yazılımcılar, sistemciler şimdi bu değişim sürecinin kaymağını yiyorlar. Ama gün gelecek devran geçecek bu dünya kimseye kalmayacak. Program yazan programlar da çıkacak (belkide vardır da). Ve o zaman bir yandan her taraftan tüketmesi için motive edilen bu insanlar, tüketim yapabilecek üretim kabiliyetlerinden yoksun kalmış olacaklar. İşte o günler çokta uzakta görünmüyorlar. Zaten işsizlik denen şey aslında biraz da bu yüzden değil mi?
Benim aklım bu soruları sormaya yetiyor, her zaman olduğu gibi maalesef cevaplara yetmiyor [Bu yeterlilikteki zeka düzeyine “zavallı zeka” diyorum ben, bu terim de psikologlara hediyem olsun:-)]. Ekonomistlere, sosyologlara, politikacılara, bilişimcilere, bilim adamlarına ve bilimum bu konuda ilgili söyleyecekleri olanları sahneye davet edip aradan çekiliyorum..
dinlemelik:
Tim Buckley-phantasmagoria in two
Red hot chili peppers-otherside
